Eerst zorgen dat de organisatie dezelfde taal spreekt met data
Binnen Eneco was data op veel plekken beschikbaar, maar rapportages en dashboards werden op verschillende manieren gebouwd. Daardoor ontstonden inzichten die lastig met elkaar te vergelijken waren.
Eneco wilde dat omdraaien. Niet achteraf bedenken wat data uit een project kon betekenen, maar al vanuit de businessvraag bepalen welke informatie nodig is om beter te sturen.
Macaw hielp daarom een Power BI Competence Center opzetten. Dat team ontwikkelde templates en best practices, begeleidde de overstap naar Power BI en trainde medewerkers om zelf rapportages te maken.
Power BI werd breed uitgerold en verving QlikView. De combinatie van centrale kaders en selfservice gaf medewerkers meer ruimte om zelf met data te werken, zonder dat iedere rapportage een eigen definitie of werkwijze kreeg.
"In mijn ogen is het belangrijkste resultaat dat het gebruik van Power BI door het dak ging." >Ferry Bouwman, Product Owner Competence Center bij Eneco
De adoptie leidde tot ongeveer twintig Power BI-champions en een grotere groep heavy users die collega's konden helpen.
Van BI-capability naar een dashboard voor de strategie
Die data- en rapportagebasis werd vervolgens gebruikt voor een concreet organisatievraagstuk: hoe maak je een ambitieuze duurzaamheidsstrategie begrijpelijk en zichtbaar voor alle medewerkers?
Eneco wilde de voortgang op het klimaatplan niet alleen in managementrapportages laten terugkomen. Medewerkers moesten op ieder moment kunnen zien waar de organisatie stond en hoe verschillende onderdelen bijdroegen.
Macaw combineerde daarvoor Power BI-development met UX- en UI-design.
strategische doelen → betrouwbare KPI's → Power BI → visueel dashboard → medewerker ziet voortgang
Dat lijkt eenvoudig, maar juist de laatste stap bepaalt of data daadwerkelijk wordt gebruikt.
Zo ziet het dashboard eruit: 15 KPI's die je in één oogopslag begrijpt
Het dashboard is opgezet als een visueel overzicht van vijftien duidelijk gedefinieerde KPI's. In plaats van lange tabellen krijgt de gebruiker compacte KPI-kaarten met visuele voortgangsmeters.
Op het dashboard staan onder meer indicatoren rond de klimaatambitie, klantcontracten en duurzame energiecapaciteit. Daarnaast zijn organisatiebrede onderwerpen zoals diversiteit en veiligheid zichtbaar.
Daardoor kan een medewerker direct zien:
- wat het doel is;
- wat de actuele stand is;
- of de organisatie op koers ligt;
- hoe andere onderdelen van Eneco presteren.
Het dashboard is bereikbaar via Power BI en het intranet en wordt ook op grote schermen op kantoor getoond. Zo zit de strategie niet verstopt in een periodiek rapport, maar wordt zij onderdeel van de dagelijkse employee experience.
De visuele aanpak was bewust. Macaw startte met designsessies en dacht vanuit de vraag hoe 3.000 verschillende gebruikers de informatie zo snel mogelijk konden begrijpen.
"Macaw heeft tot in detail nagedacht over hoe informatie gepresenteerd moet worden om 3.000 gebruikers te activeren en involveren. Het is echt vanuit gebruikersperspectief gebouwd." >Ferry Bouwman, projectleider Asset Innovation & Transformation bij Eneco
Duurzaamheidsdata wordt pas waardevol als mensen ermee kunnen sturen
Een ESG- of duurzaamheidsdashboard is geen eindpunt. Het is de zichtbare laag bovenop definities, databronnen, eigenaarschap en afspraken over wie welke informatie mag gebruiken.
Dat zag Eneco ook in de bredere Power BI-aanpak. Naast selfservice wilde de organisatie managed BI toepassen, privacy en wetgeving goed organiseren en transparanter maken welke data beschikbaar is en wie daarvan eigenaar is.
Dat maakt de combinatie van beide trajecten relevant: het Competence Center zorgt voor kennis, standaarden en adoptie; het strategische dashboard laat zien wat er gebeurt als die data voor een herkenbaar businessdoel wordt gebruikt.
Van rapporteren naar datagedreven werken
Het dashboard laat zien wat er gebeurt wanneer data niet alleen voor rapportages wordt verzameld, maar ook breed beschikbaar komt voor dagelijkse sturing.
Bij Eneco kregen medewerkers toegang tot dezelfde vijftien KPI's. Daardoor werd strategie zichtbaarder en konden teams beter volgen hoe de organisatie ervoor stond.
De combinatie van betrouwbare data, duidelijke definities en een gebruiksvriendelijke presentatie maakt het verschil. Niet het aantal dashboards bepaalt of een organisatie datagedreven werkt, maar de mate waarin mensen de informatie begrijpen en gebruiken bij keuzes.
Met de komst van AI wordt de kwaliteit onder het dashboard belangrijker
Power BI en de bredere Microsoft-dataomgeving krijgen steeds meer AI-mogelijkheden. Gebruikers kunnen in toenemende mate in natuurlijke taal vragen stellen over data en semantische modellen.
Dat maakt een mooi dashboard niet minder relevant. Het legt juist meer nadruk op wat eronder zit.
Wanneer een gebruiker aan AI vraagt waarom een duurzaamheids-KPI achterloopt, moet duidelijk zijn welke data, definitie en berekening achter het antwoord zitten. Dat vraagt om goed ingerichte semantische modellen, eigenaarschap, toegangsbeheer en data lineage.
De principes die Eneco met managed BI en het Competence Center al toepaste, worden daarmee belangrijker: vrijheid voor gebruikers, maar wel op basis van data die begrijpelijk en beheersbaar is.
Van dashboards naar datagedreven werken
De ontwikkeling bij Eneco laat goed zien dat datagedreven werken niet begint bij één dashboard. Eerst kwamen er gezamenlijke standaarden, interne kennis en meer ruimte voor selfservice. Daarna kon Power BI worden ingezet voor strategische onderwerpen die een veel bredere groep medewerkers raken.
Hoe belangrijker die inzichten worden, hoe belangrijker ook de vragen erachter: welke KPI is leidend, waar komt de data vandaan, wie is eigenaar en gebruiken verschillende teams dezelfde definitie?
Daar komt data governance samen met dagelijks gebruik. Niet als apart programma naast de business, maar als voorwaarde om medewerkers zelfstandig met data te laten sturen.
Als definities, eigenaarschap en toegangsbeheer daarbij nog niet stevig genoeg zijn ingericht, kan Establish a Trusted Foundation helpen om die basis op orde te brengen voordat analytics en AI verder opschalen.
Macaw helpt organisaties vanuit Data & AI om die stap te maken: van betrouwbare data en een schaalbare analyticsomgeving naar inzichten die daadwerkelijk in processen en besluitvorming worden gebruikt.
Relevant als dashboards bestaan, maar datagedreven werken nog niet vanzelf gaat
Deze aanpak past bij organisaties die al veel data en Power BI-rapportages hebben, maar meer samenhang willen tussen data, strategie, ESG en de dagelijkse besluitvorming.
Het gaat dan niet alleen om een beter dashboard. Het vraagt om betrouwbare data, duidelijke definities, interne vaardigheden en een user experience waardoor mensen inzichten ook echt gebruiken.
Wil je meer waarde halen uit data en analytics en datagedreven werken breder in de organisatie brengen? Bekijk hoe Macaw met Data & AI data omzet in bruikbare inzichten voor sturing, processen en toekomstige AI-toepassingen.